ششم فروردین زاد روز مرد خردمند اشوزرتشت خجسته باد
از زرتشت به عنوان نخستین فیلسوف شناخته شدهی جهان نام برده شده است. به نقل قول از موبد کوروش نیکنام، برخی کتاب اوستا را از آن روی که به زبان اوستایی است، در بردارنده پیام اشو زرتشت میدانند که تفسیر درستی نیست و گاتها، کهنترین بخشهای اوستا از سرودههای اشوزرتشت است.
در گاتاها زرتشت در جامه مرد خردمندی که خود را در یک ماموریت بزرگ میبیند، ظاهر میشود. او با قدمهای استوار به دنبال ایجاد تغییر است و به صورت شورانگیزی اطرافیان خود را به راستی فرا میخواند. او به پیروانش آموخت که هستی میدان نبرد نیروهای خیر، نور بیپایان و دیگری شر، تاریکی بیانتها است و جهان صحنهی نبرد این دو و یارانشان است و انسان آزاد است جایگاه خود در این مبارزه انتخاب کند. در این اندیشه، پیروزی نهایی با اهورامزداست و پس از آن شر به طور بازگشت ناپذیری نابود خواهد شد و دنیا به شکل بینقص خود بازخواهد گشت.
به گفته نیکنام، زرتشت دریافت که سلاحی که آدمی میتواند با آن به مبارزه با ناملایمات بپردازد، تنها خرد است. اشوزرتشت ده سال در طبیعت و پدیدههای طبیعی کنکاش کرد و آنگاه که به راز زندگی یعنی خرد دست یافت به پیامبری، برگزیده شد و پس از آن به میان مردم بازگشت و پیامش که یکتاپرستی، خردورزی، شادی و تازه گردانیدن جهان بود، را گسترانید.
اختیار یکی دیگر از ویژگیهای بینش اشوزرتشت است. به نظر من این بینش یکی از مهمترین باور این آیین است که شاه کلید حل بسیاری از پیچیدگیهای این دوران است، در این بینش از جبر خبری نیست.
اشوزرتشت انسان را اختیاردار میداند و میگوید هر آنچه را که میشنوید، با خرد خویش هم آهنگ کند تا راهش را برگزنید.
آیین زرتشت، آیین خردمندی است و شعارش، شعار دانایی است. بر همین اساس زرتشتیان همواره در جهت ارتقا آگاهی و دانش جهان و جهانیان کوشش میکنند.
برابر بودن حق زن و مرد یکی دیگر از چیزهایی است که باید آن را از بینش اشوزرتشت دانست. اشوزرتشت به دخترش پورچیستا اجازه میدهد که با خردش، همسرش را برگزنید و این هات نمایانگر آزادی و اختیار است، هم جایگاه خرد و اندیشه را نشان میدهد و هم بیانگر این مطلب است که یک زن به اندازهی یک مرد توان و حق تصمیمگیری دارد.
بر طبق آیات گوهربار اوستا رو به دخترش پوروچیستا میگوید: اینک تو ای پوروچیستا از خاندان اسپیتمان و جوانترین دختر زرتشت هستی، من از روی پاکی و راستی و نیک منش، جاماسپ را که از روی راست کرداران و پشتیبانان آیین است جهت همسری تو برگزیدم، پس اکنون برو و در این باره بیاندیش و خردت را راهنما قرا بده و پس از موافقت به اجرای مراسم مقدس ازدواج بپرداز.
برخی دشمنان بر این باورند که پیروان اشوزرتشت آتشپرست هستند. آتش پرستش سویِ (قبله) ماست اما هرگز آن را نیایش نمیکنیم بلکه به عنوان پدیدهای سودمند و نیک که ستودنی است آنرا میستاییم یعنی پاس میداریم و این از گذشتههای بسیار دور به ما رسیده است. آتش مرز توحش و تمدن است. با شناخت چگونگی مهار آتش آدمی پلههای تمدن و پیشرفت را طی کرد و از همینرو ایرانیان، همواره نگاه ویژهای به این پدیده داشتهاند.
آتش و نور و روشنایی هنوز هم نزد زرتشتیان از احترام ویژهای برخوردار است، نشان از یکی از ویژگیهای خوب ماست و آن این که زرتشتیان هرآن چه را که مال گذشتگان بوده کنار مینهاده اما آنچه را که خوب و درست بوده همواره پاس داشتهاند.
در سال 1398 نشستی که رئیس انجمن زرتشتیان تهران و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و پیگیری شورای فرهنگ عمومی به اتفاق آرا ثبت زادروز اشوزرتشت در تقویم رسمی کشور، خبر داد و در تقویم 1401 روز ششم فروردین (خرداد روز) و متعلق به فرشته مقدس خرداد که بزرگترین جشن ایرانیان باستان بود، را مصادف با زادروز پیامبر خردمند قرار دادند.
امید که روزی جشنها و آیینهای ایران باستان در تقویم رسمی کشور ثبت شود و در کتابهای درسی هم به آن پرداخته شود.